Đối với người dùng PC, việc xác định linh kiện nào cần nâng cấp trước có thể là một thử thách không nhỏ. Đôi khi, vấn đề không thực sự rõ ràng nằm ở đâu, trong khi những lúc khác, bạn có thể bị cuốn hút bởi mong muốn sở hữu một sản phẩm mới đắt tiền chỉ vì thích. Tuy nhiên, các dấu hiệu cho thấy cần nâng cấp RAM lại dễ nhận biết hơn so với hầu hết các linh kiện khác. Máy tính của bạn sẽ báo hiệu rõ ràng khi nó đang thiếu bộ nhớ, và quyết định cuối cùng sẽ nằm ở bạn.
Vào năm 2025, lượng RAM lý tưởng có thể khác nhau tùy theo nhu cầu sử dụng, nhưng vẫn có những mô hình rõ ràng giúp bạn nhận ra rằng đã đến lúc nâng cấp bộ nhớ. Nếu PC của bạn hoạt động ì ạch, các trò chơi và ứng dụng nặng gặp vấn đề về hiệu suất, các linh kiện khác bị ảnh hưởng phụ, hoặc bạn thường xuyên gặp màn hình xanh chết chóc (BSOD), thì đây có thể là thời điểm thích hợp để nâng cấp RAM của mình.
Một người đang lắp thanh RAM vào khe cắm bộ nhớ trên bo mạch chủ
7 Dấu Hiệu Rõ Ràng Cho Thấy Đã Đến Lúc Nâng Cấp RAM Máy Tính Của Bạn
1. Bạn vẫn đang sử dụng 8GB RAM
8GB RAM có thể không hoàn toàn lỗi thời 24/7, đặc biệt nếu bạn không chơi game hoặc sử dụng các ứng dụng nặng trên PC. Tuy nhiên, một hệ điều hành Windows hiện đại chắc chắn sẽ gặp phải tình trạng thiếu hụt bộ nhớ theo cách này hay cách khác. Ngay cả trước khi đi sâu vào các triệu chứng thực tế của việc thiếu RAM, chúng tôi khuyên bạn nên nâng cấp lên ít nhất 16GB RAM vào năm 2025. Những chiếc máy tính duy nhất nên giữ mức 8GB RAM là PC gia đình chỉ dùng để duyệt web hoặc các máy phụ được bật lên không thường xuyên.
Khi xây dựng PC trước đây vào năm 2017, tôi bắt đầu với một thanh DIMM 8GB để tiết kiệm chi phí, nhưng đã nâng cấp lên 16GB một năm sau đó. Nếu bạn sử dụng PC để chơi game, làm bài tập hoặc thực hiện các công việc sáng tạo, bạn khó có thể có được trải nghiệm hài lòng với chỉ 8GB RAM. Những người dùng hệ thống DDR4 có thể dễ dàng mua thêm một thanh DIMM 8GB thứ hai với chi phí rất phải chăng, đây là một khoản đầu tư nhỏ cho một nâng cấp đáng giá từ 8GB lên 16GB RAM.
Thanh RAM Patriot Viper Steel DDR4
2. Máy tính hoạt động ì ạch, phản hồi chậm
Nếu máy tính của bạn hoạt động như thể nó đang “làm việc cầm chừng” để đáp ứng các tác vụ của bạn, thì có lẽ đã đến lúc cài đặt thêm RAM. Thiếu bộ nhớ thường biểu hiện rõ ràng nhất khi khởi chạy chương trình, chuyển đổi giữa các ứng dụng và chạy các ứng dụng nặng. Con trỏ chuột của bạn có thể đột ngột bắt đầu giật lag hoặc nhảy lung tung, cho thấy hệ thống không thể theo kịp tải hiện tại. Các thao tác thường chỉ mất nửa giây sẽ kéo dài hơn nhiều, gây khó chịu tột độ.
Nếu bạn đã có một ổ SSD và một CPU tương đối hiện đại, thì những dấu hiệu này cho thấy sự thiếu hụt RAM. Bạn có thể thử điều chỉnh khối lượng công việc để trì hoãn việc nâng cấp, nhưng giải pháp lâu dài là nâng cấp RAM. Việc thêm một thanh RAM thứ hai giống hệt là khả thi nếu bạn có một khe trống, nhưng nếu không, bạn có thể cần phải thay thế các thanh RAM hiện có của mình. Việc cài đặt thêm RAM, dù trên máy tính để bàn hay laptop, là một trong những nâng cấp PC đơn giản nhất mà bất kỳ ai cũng có thể thực hiện.
Ứng dụng Discord đang chạy trên máy tính Windows 11
3. Game giật lag dù VRAM của card đồ họa đủ
Thủ phạm thông thường trong trường hợp giật lag nhỏ (microstutters) trong game là card đồ họa, thường là do thiếu VRAM. Khi bạn tăng độ phân giải hiển thị, chất lượng texture hoặc các cài đặt trong game khác, trò chơi cần nhiều VRAM hơn để chạy mượt mà. Khi hết bộ nhớ đệm framebuffer, nó bắt đầu có hiện tượng giật lag, đơ hoặc treo máy. Nếu bạn biết GPU của mình có đủ VRAM cho trò chơi đang chơi, thì RAM của bạn là thủ phạm nhiều khả năng nhất.
Mỗi trò chơi cần tải texture, mô hình và các tài sản game khác vào RAM để CPU và GPU truy cập nhanh chóng. Nếu bạn hết RAM, toàn bộ quy trình sẽ gặp phải những độ trễ nhỏ do nguồn bộ nhớ trống khan hiếm. Vì vậy, việc bổ sung thêm RAM vào hệ thống có khả năng mang lại một sự tăng cường đáng kể cho hiệu suất chơi game của bạn. Nhiều trò chơi ngày nay tiêu thụ rất nhiều RAM, vì vậy việc có 32GB RAM đang là điểm ngọt mới cho các giàn máy chơi game.
Kit RAM G.Skill Trident Z5 Royal DDR5-7200
4. Chỉnh sửa video, render đồ họa tốn quá nhiều thời gian
Bạn có thể đã biết điều này nếu đang thực hiện các tác vụ chuyên nghiệp trên PC, nhưng các khối lượng công việc nặng như chỉnh sửa video, dựng hình 3D, xử lý AI/ML và các tác vụ khác đòi hỏi rất nhiều bộ nhớ để có trải nghiệm mượt mà. Nếu bạn bắt đầu gặp phải tình trạng chậm chạp trong các công việc hàng ngày mà trước đây không thấy, điều đó có nghĩa là bạn đã vượt quá giới hạn của RAM và cần một nâng cấp khẩn cấp.
Tình trạng hệ thống chậm lại trong quá trình xử lý khối lượng công việc nặng có thể do nhiều yếu tố. Từ CPU yếu và bộ lưu trữ chậm đến bộ nhớ thấp, có thể có bất kỳ lý do nào, nhưng RAM thường là câu trả lời nếu các vấn đề không phải lúc nào cũng xuất hiện. Nếu bạn đang sử dụng một dàn máy 3-4 năm tuổi, bạn cũng có thể cân nhắc nâng cấp nền tảng. Việc chuyển từ RAM DDR4 sang DDR5, cùng với một trong những CPU và SSD mới nhất, có thể mang lại một sự cải thiện hiệu suất lớn và tiết kiệm thời gian đáng kể.
Lắp đặt card đồ họa (GPU) bên trong vỏ case Corsair 3500X ARGB
5. Mức sử dụng RAM gần 100% trong Task Manager
Nhận thấy hệ thống chậm lại là một cách để nhận ra bạn đang hết RAM; nhìn thấy nó hiển thị trong Task Manager là một cách khác. Mặc dù mức sử dụng RAM gần 100% trong Task Manager có thể không phải là điều xấu, nhưng việc liên hệ nó với một hệ thống ì ạch sẽ làm mọi thứ trở nên khá rõ ràng. Lần tới khi hệ thống của bạn chậm lại đến mức khó chịu, hãy mở Task Manager và xem phần trăm hiển thị trên tab Memory. Nếu nó ở khoảng 80-90%, bạn nên bắt đầu xem xét việc nâng cấp.
Trên Windows, các ứng dụng không phải lúc nào cũng “sử dụng” toàn bộ lượng bộ nhớ được cấp phát cho chúng; đó chỉ là một lượng được dành riêng. Tuy nhiên, khi PC của bạn không thể hoạt động ở mức độ bạn mong muốn, mức sử dụng bộ nhớ cao là một dấu hiệu chắc chắn rằng bạn cần nâng cấp.
Ảnh chụp màn hình Task Manager của Windows 11 hiển thị phần Memory đang được sử dụng
6. Tình trạng sử dụng đĩa (Disk Usage) tăng đột biến
Khi PC của bạn hết RAM khả dụng, nó bắt đầu sử dụng bộ nhớ lưu trữ (ổ đĩa) để chuyển dữ liệu từ RAM nhằm duy trì hoạt động mượt mà. Đương nhiên, điều này thường không hiệu quả, vì SSD của bạn chậm hơn RAM rất nhiều. Hệ thống bắt đầu chậm lại và mức sử dụng đĩa bắt đầu tăng lên. Nếu bạn nhìn vào Task Manager và thấy một con số cao bất thường trên tab Disk, thì đó là dấu hiệu cho thấy RAM của bạn không thể hoạt động độc lập nữa.
“Bộ nhớ ảo” được tạo trên SSD hoặc HDD này cho phép Windows coi ROM là RAM, nhưng nó không phải là giải pháp bền vững cho tình trạng thiếu bộ nhớ. Sử dụng bộ nhớ ảo có thể dẫn đến giật lag trong game, độ trễ trong sử dụng thông thường và tệ nhất là màn hình xanh chết chóc (BSOD). Do đó, biện pháp khắc phục lý tưởng là tăng dung lượng bộ nhớ vật lý trên máy của bạn, giảm thiểu sự phụ thuộc vào bộ nhớ thứ cấp càng nhiều càng tốt.
Cài đặt bộ nhớ ảo (Virtual Memory) trong Windows 11
7. RAM của bạn bị lỗi hoặc hư hỏng
Tự nhiên, đây là loại vấn đề tồi tệ nhất. Khi RAM của bạn phát triển lỗi phần cứng, bạn buộc phải thay thế hoàn toàn. Không có biện pháp nửa vời nào, chẳng hạn như giảm tải hệ thống hoặc tăng bộ nhớ ảo, sẽ có tác dụng nữa. Việc tự tin xác định RAM bị lỗi có thể khó khăn, vì các yếu tố khác có thể gây ra vấn đề, nhưng một số dấu hiệu có thể giúp bạn xác định vấn đề nằm ở RAM để bắt đầu các bài kiểm tra chẩn đoán:
- PC không khởi động, kèm theo một số tiếng bíp.
- Hệ thống chậm lại theo thời gian sử dụng.
- Thường xuyên gặp màn hình xanh chết chóc (BSOD).
- Hệ thống tự khởi động lại không giải thích được.
- PC hiển thị ít bộ nhớ hơn thực tế đang có.
Nếu các chương trình như MemTest86 và HCI MemTest xác nhận nghi ngờ của bạn, thì chỉ còn một điều phải làm – đặt mua một bộ kit bộ nhớ mới. Bạn có thể may mắn nếu chỉ một thanh bị lỗi. Bạn có thể tắt hệ thống và cài đặt từng thanh một để kiểm tra thanh nào bị lỗi. Mặc dù lỗi bộ nhớ hiếm khi xảy ra, nhưng các xung điện và ép xung quá mức vẫn có thể làm hỏng RAM.
Thanh RAM Crucial Pro Overclocking DDR5-6000
Crucial Pro Overclocking DDR5-6000 memory có sẵn nhiều cấu hình, với bộ kit 32GB lý tưởng cho hầu hết game thủ.
Cận cảnh một module RAM
Đôi khi, nâng cấp là lựa chọn duy nhất
Bạn có thể không thích, nhưng nâng cấp RAM có thể là lựa chọn duy nhất trong một số tình huống. Các trò chơi và ứng dụng hiện đại yêu cầu dung lượng RAM lớn để hoạt động mượt mà, và 32GB RAM đang nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn. Nếu bạn vẫn đang sử dụng 8GB RAM, hoặc PC của bạn cảm thấy “đói” bộ nhớ ngay cả với 16GB, thì việc nâng cấp là vô cùng cần thiết để có trải nghiệm sử dụng máy tính tốt nhất.
Bạn nghĩ sao về những dấu hiệu này? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn trong phần bình luận bên dưới!